تبلیغات
پاتوق وبلاگ نویسان شهرستان بویراحمد - نماز، تمرین ادبِ عبودیت و مبارزه با نفس

پاتوق وبلاگ نویسان شهرستان بویراحمد
 
من روستایی ام

نماز فریضه بی‌همتای اسلامی و استوانه استوار دین ودینداری در فضای جامعه است(پیام رهبر معظم انقلاب به اجلاس سراسری نماز)

http://www.rasanews.ir/Images/News/Larg_Pic/22-4-1388/IMAGE633830935023030000.jpg

برخی از گذشتگان سعی بر کنار زدن دستورات خداوند داشتند اما با تلاش و زحمت عده ای، دین به طور کامل به ما رسید. پیامبر امّی که هچ کجا تعلیم ندیده بود و هرچه علم داشت از خدای عالم گرفته بود و ناشناخته نبود بلکه در تورات و انجیل از آمدن مطالبی بیان شده بود که پیروی از آن پیروی از نور است. در پیروی از پیامبر(ع) برای پذیرفتن دین اسلام دو گروه با ایشان مواجه بودند؛ گروهی بی ادب و بی توجه به شخصیت پیامبر(ص) که اعتنایی به هدف و رسالت ایشان نداشتند و گروهی که پیامبر را احترام و هدفش را یاری می کردند و به دنیال نور پیامبر آمدند رستگار شدند؛ مثل حمزه سیدالشهدا و جعفرطیار. اگر نبودند کسانی که از حریم دین دفاع  و در این را جان نثاری کنند امروز نه از مسجد و نه از معبدی خبری بود.

همه فرایض دینی و توصیه‌های الهی برای مردم مفید بوده و راه سعادت را به روی انسان می‌گشاید، اما برای اینکه در مسیر الهی قدم برداشته شود ابتدا باید تکالیف واجب به ویژه نماز را مورد توجه قرار داد. خداوند نشانه شکرگزاری از نعمت های خود را در ذکر و یاد خود می داند، یکی از راه های یادآوری نام و یاد خدا در برپایی نماز است، نماز مهم‌ترین وسیله تشکر از خداوند است. نعمت های خداوند به انسان بی شمار است، انسان باید از هدایایی که خداوند به او داده است تشکر و قدردانی و از نعمت هایی که در اختیارش قرار دارد در مسیر صحیح استفاده کند.

شیطان در قلبی وارد نمی شود که آن قلب جایگاه خدا باشد و در سرزمین نفس خورشید اخلاص و یقین طلوع کرده باشد اما قلبی که شیطان با آن انس گرفته و آشیانه خود ساخته با الفاظ و اذکار از آن خانه دور نمی شود چون استعاذه «اعوذ بالله من الشیطان الرجیم» و «بسم الله» و مانند آن را از چنین گوینده ای جدی نمی گیرد، بلکه شاید از شنیدن آن به روی آن نماز گزار بخندد، در نتیجه محور تقوا، خوشبختی و... نماز است.یکی از مهم ترین رفتارهای دینی ما که به نوعی سایه اش در سایر رفتارهای ما هم حس می شودنماز خواندن است. طبیعی است هر کسی که این فریضه را به جا می آورد در لحظاتی به این بیندیشد که این رکوع ها  وسجده ها و سر از سجده برداشتن ها با این حالات و طراحی ای که خاص اسلام است کسی که اعمال و عباداتی را انجام می دهد،  این اعمال و عبادات باید از سر آگاهی باشد، یعنی شخص بداند آن اعمال را انجام می دهد که به واسطه آن اعمال،  اظهار بندگی و خاکساری کند.

 نمازدر کلام پیامبر (ص) و معصومین (ع) ما ستون و عمود خیمه دین تصور شده است یعنی همان طور که عمود و ستون نمی گذارد که یک خیمه فرو بریزد نماز هم چنین جایگاهی دارد و نمی گذارد دیانت و شریعت فرو بریزد  اگر نماز را یک خیمه و چتر تصور کنیم زیر این خیمه و چتر واحد، نژادها و ملیت ها کنار هم جمع می شوند، پس این طور نیست هر ملتی خیمه خودش را داشته باشد که اگر این گونه بود تفرقه های عجیب و غریبی پیش می آمد.

نماز با خود انسان، فرزندان، همسایگان، درحج و جهاد، شادی ‌ها وغصه ‌ها، گردش و سفر، با محرومین، انتخاب راه درست، ولایت‌ پذیری، سلامت جسمی و روحی، تفقد ازدیگران، مشورت و خرد جمعی و بسیاری از امور دیگر ارتباط دارد و گره خورده است.  نماز از آن دسته عبادت هایی است که سرو صدا و فریاد می خواهد. ۵ دقیقه نماز می خوانیم، ولی برای آن ۵ دقیقه هم باید با صدای بلند در پشت بام اذان بگوییم. براین اساس تبلیغات نماز باید زیبا باشد. همان طور که جسم مان مریض می شود، روح مان هم ممکن است، بیمار شود. در قرآن کریم آمده است "فِی قُلُوبِهِم مَّرَضٌ" قلب بعض افراد مریض است. نماز انسان را از فحشا و منکر و گناهان دیگر باز می دارد، قلب های مریض را شفا و به انسان قلب سلیم می بخشد.

اگر امروز برای تربیت دینی فرزند مان هزینه کنیم، فردا برای آزاد کردن او از زندان یا برای رهایی ازاعتیاد هزینه نمی کنیم، چرا که فرزندی که درست تربیت شود، معتاد، دزد و خلاف کار نمی شود. نماز برای انسان مثل اکسیژن است که باید با آن نفس کشید و زندگی کرد. اقامه نماز اوضاع اقتصادی را بهتر می کند،  امروزمی بینیم مسوولان اقتصادی روی فرمول های مادی حساب می کنند، اما در قرآن کریم فرمول هایی وجود دارد که می فرماید اگر تقوا داشته باشید، برکات و نعمت ها به شما روی می آورد. اولین سوال قیامت درباره نماز و آخرین وصیت و پیام انبیا نیز در مورد نماز است،  باید توجه داشته باشیم که صرف پرداختن به تحصیلات بچه ها کفایت نمی کند؛ زیرا والدینی که فرزندان نماز خوان تربیت نکنند، چیزی برای آخرت خود ذخیره نکرده اند.

مشغولیت‌های دنیا انسان را آلوده و از خداوند انسان را غافل می‌کند، خداوند خواسته است که انسان با نمازهای پنج‌گانه خود را از این آلودگی‌ها پاک کند و خود را از غفلت برهاند. پیامبر(ص) در حدیثی می‌فرمایند که نماز گناهان را همچون برگ درختان فرومی‌ریزد و کسی که در میان منجلاب گناهان قرار دارد با متوسل شدن به نماز جماعت از این گناهان می‌تواند همچون روز اول پاک شود. مالک اشتر در پاسخ به کسی که بر او زباله ریخته بود و در کوچه او را مسخره کرده بود، دو رکعت نماز خواند و برای او استغفار کرد و در واقع از نماز کمک گرفت در آیات سوره مبارکه مدثر است که مجرمان جهنم در پاسخ به این‌که چه چیزی شما را به این جایگاه کشاند، می‌گویند ما از نمازگزاران نبودیم و مسکینان را در طعام خود راه نمی‌دادیم.

نماز خواندن نوعی تشکر از نعمات الهی و این تشکر برای ابراز شایستگی و لیاقت بنده است تا از عنایات بیشتری برخوردار شود.یکی از بخش های نماز که می تواند انسان به آن توجه داشته باشد، مصداق از شکر منعم است؛ کسانی که نماز نمی خوانند تارک شکر نعمت خداوند هستند و ترک شکر نعمت از مصادیق مذموم هر جامعه ای است.نماز خواندن منت گذاشتن بر سر خداوند نیست و نباید این گونه فکر کنیم که چون نماز می خوانیم باید طلبکار باشیم. نماز لطف الهی و عنایت حضرت پروردگار به انسان است، نماز ذکرالله است و ما باید به یاد خداوند باشیم؛ باید تلاش کنیم در هنگام نماز توجه به خداوند داشته باشیم.نماز گذاشتن برای خدای متعال باید همان‌گونه باشد که خودش امر کرده است،هنگام تشکر باید رضایت مندی طرف مقابل را کسب کرد؛ خدای متعال نمازی را دوست دارد که فرد با دل، بدن، پوشش و نیت پاکی به سوی قبله بایستد و با زبان عربی فصیح نماز بخواند. اگر مسلمانان نماز را با رعایت شرایط و ضوابطی که در دین مقدس اسلام بیان شده برپا دارند؛ فضیلت ها و خصلت های نیک انسان مسلمان در آنها زنده شده و جامعه نیز به سوی تشکیل مدینه فاضله حرکت می کند.  

در هنگام نماز باید تلاش کرد افکار خود را به مسائل خارج از خداوند معطوف نکنیم و نمازهایی نظیر نماز غفیله برای ترمیم توجه ما به خداوند است.  نماز بستر دوری از گناهان و نهی از منکر است،  نماز وسیله بازدارندگی از فحشا و منکر است و برای انسان آگاهی بخش می باشد.برپایی درست و حقیقی نماز انسان را به سوی تربیت عالی بشری و کسب فضائل ویژه انسانی رهنمون می کند به گونه ای که فطرت الهی انسان را نمایان کرده و وی را از زشتی ها و پلیدی ها دور می کند. فریضه الهی نماز در وهله نخست مانع از ارتکاب انسان به اعمال زشت و منکرات می شود و پس از آن نیز سبب روشنی دل، امید و نشاط و جلب رحمت پروردگار برای بنده خواهد شد. نماز عبادت با عظمتی است که فرد را در ابعاد گوناگون وجودی تربیت کرده و از او انسانی کامل و بلند مرتبه می سازد. نماز تنها وسیله برای ارتباط معنوی با خداوند متعال است، یکی از وسایل سکونت خاطر و آرامش باطنی در انسان‌ها ازدواج و ذکر و یاد خداوند است.بهترین لحظات عمر انسان در هر شرایط و زمانی لحظه در یاد و ذکر خدا بودن است،  با انجام واجبات الهی و نماز، زنگار از قلب انسان‌ها زدوده و لطافت و پاکی و محبوبیت جای آن را می‌گیرد که این امر به دلیل حسنات این فریضه است.

http://media.shabestan.ir/Original/1393/10/03/IMG12185929.jpg

نماز غل و زنجیر بندگی دنیا و فرورفتن و غوطه خوردن در دنیا را از انسان جدا می‌کند و این امر را تنها مؤمنان می‌دانند و آنان هستند که  قدر نماز را می‌شناسند و هیچ چیز دنیا را با نماز عوض نمی‌کنند. با توجه به اهمیت فریضه نماز در بین مسلمانان و جوامع اسلامی اگر این امر مهم در همه جا پیاده و روح معنویت نماز بر جامعه حاکم شود زمینه و بساط فساد نیز برچیده خواهد شد و بسیاری از معضلات اجتماعی و آسیب های فرهنگی کاهش می یابد. برپایی نماز انسان و جامعه را به سوی سعادت دنیوی و اخروی رهنمون می کند، مهم ترین اثر نماز از منظر قرآن بازدارندگی از فحشا و منکر است که این اثر خود زیبایی ها و خصلت های نیک دیگری را در پی خواهد داشت.نماز،انسان را به یاد حضور خداوند انداخته وبه این ترتیب بهترین بازدارنده از کارهای ناشایست محسوب می شود.

اسلام اقامه و اجرای نمازی را می‌خواهد که با تمام شروط انگیزه، اخلاص، اول وقت، به جماعت، آگاهی و تمرکز همراه باشد. نماز اهم واجبات و اساس اسلام است؛ خداوند در قرآن کریم قشری را که نسبت به نماز توجه ندارند سرزنش کرده است. متاسفانه در جامعه شیعی ما آن گونه که باید به نماز توجه نمی شود. هر اندازه که روح نماز بیشتر در زندگی انسان حاکم بوده و آموزه های اسلامی به میزان بیشتری در زندگی فرد جاری و ساری باشد به همان میزان بازدارندگی و نقش سازندگی نماز افزایش خواهد یافت. نماز امری مرکب از فرد و اجتماع است،  نماز بخش اجتماعی دارد و نمازجماعت موجب شکل گیری ارتباط مسلمانان می شود و تقویت کننده قلوب مومنین نسبت به یکدیگر است. اگر ما بتوانیم فرهنگ اقامه نماز را به گونه ای در بین جوانان نهادینه کنیم که آن ها در هر شرایطی اقدام به اقامه این فریضه الهی بکنند به یقین هیچ کدام از نقشه های شوم دشمنان نمی تواند تأثیر چندانی در ایمان و اراده آن ها بگذارد. 

 آنچه باید هدف و نیت اصلی نمازگزار باشد، انجام وظیفه است؛ هرچند آرامش روان و بركات عظیم اخروی و دنیوی نمازی در پرتوی رعایت شرایط آن حاصل می­شود. از طرفی در بر شمردن آثار نماز بایسته است به همة آثار دنیوی و اخروی فعل و ترك نماز توجه داشت و آن را به یك اثر خاص دنیوی محدود نساخت.نکتة مهم اینکه، بهره‌مندی از تأثیرات نماز در فرد و جامعه در گرو تركیب جسم و روح آن است. به تعبیری، به مقداری که آداب و شرایط نماز بیشتر رعایت و به معانی و حکمت‌های آن بیشتر توجه شود، روح نماز تقویت شده، از فیض حضور الهی بهرة بیشتری نصیب نمازگزار می‌گردد و آثار مترتب بر آن افزایش می‌یابد. از طرفی، اگر فرد به حداقل آن اكتفا كند، آثار آن نیز به حداقل می‌رسد.

با وجود آثار بسیار نماز یک آسیب اساسی بیان آثار را تهدید می‌کند  و آن گره زدن نماز را با لذت معنوی است. نماز را چنین به فرزندان خود معرفی نكنید كه "نماز عشق بازی با خداست". نه تنها كودك و نوجوان؛ بلكه جوان و بزرگسال هم به سادگی از نماز لذت نمی‌برد. ما نباید نماز را با لذت معنوی گره بزنیم و فقط در نماز به فكر چنین لذتی باشیم. اصل در نماز،‌ تبعیت خداوند و تمرین ادب عبودیت است؛ گرچه به تناسب كیفیت انجام آن، می‌تواند بركات فراوانی به دنبال داشته باشد كه از جمله آنها لذت‌های معنوی است. اگر تنها هدف نماز، لذت معنوی بود، به ما امر می‌شد، هر وقت حال داشتید نماز بخوانید! از طرفی می‌دانیم که حال هم گاهی هست و گاهی نیست اگر به جوان بی نماز گفتید، نماز عشق بازی با خداست؛ ممکن است بگوید: من راه‌های دیگری برای عشق بازی دارم. با این روش چندان موفق نمی‌شوید که فرزند خود را به نماز تشویق کنید. وقتی اینگونه نماز را معرفی کردید، نوجوان شما به نماز می‌ایستد ونه تنهالذتی نمی‌برد؛بلکه چه بساخسته و رنجیده شود!مهمترین اثر معنوی نماز، تمرین ادبِ عبودیت و مبارزه با نفس است!

باید تلاش کنیم در زمینه گسترش فرهنگ نمازخوانی در جامعه بیشتر کار کنیم چراکه اگر بسیاری از هزینه‌ها را که در زمینه‌های بازدارندگی و مقابله با مظاهر فساد و بی بندوباری صرف می‌شود در حوزه نماز هزینه می‌کردیم اکنون بسیاری از مسائل و مشکلات جامعه برطرف می‌شد چرا که پیشگیری مهم تر از درمان است. ما باید فضای مجازی، را به محیطی برای پاسخ دادن به نیاز ها و دغدغه های دینی جوانان تبدیل کنیم و باید هنر و ادبیات جدید ی را در انتشار مفاهیم نماز برای جوانان ایجاد کنیم و اگر این اتفاقات نیفتد قطعاً فعالیت های نماز هم جذب آنچنانی نخواهد داشت. فعالان فضای مجازی باید مکلف باشند و خود را موظف بدانند که همیشه فضای جدید خود را نوسازی کنند، چراکه جوانان سنت شکن و نو پذیر هستند.همه این موارد کمک خواهد کرد که محیطی مطلوب با محوریت نمازدر فضای مجازی ایجاد شود که جوانان نسبت به آنها رغبت پیدا کنند.  فضای مجازی مکملی برای فعالیت ها و فضاهای تبلیغی دینی است. فضای مجازی زمینه ساز گفتمان های فضاهای تبلیغی است و از این جهت مبلغین باید در قبال پرسش ها و سؤالات جوانان از یک متانت، علمیت و حوصله کامل برخوردار باشند.





نوشته شده در تاریخ سه شنبه 24 شهریور 1394 توسط روح الله اخلاقی